Günümüz kadini artik geç dogum yapiyor. Önce kariyer sahibi olmak, saglikli bir iliski olusturmak, gelecek için ekonomik güvence saglamak gibi nedenlerden dolayi gebelik geciktiriliyor. Çocuk dogurmak için 30`lu hatta 40`li yaslara kadar bekleniyor. Ancak bu bekleyis gebelik sansini belirgin olarak azaltiyor. Öyle ki 35 yasindaki kadinlarda tüp bebek tedavisi bile yasla kaybedilen gebelik sansinin ancak yarisini telefi edebiliyor.

Uzmanlara göre günümüzde kadinlarin en çok sordugu sorular söyle ;

- Bebek yapmak için ne kadar vaktim kaldi?

- Yumurtalik rezervimi bilebilir miyim?

- Yumurtalik yaslanmasini yavaslatabilir miyim?

Bebekken 2 milyon olan yumurta sayisi, 37 yasinda 25 bine iniyor

Yumurtaliklar yasam boyu degisim gösteren dinamik organlardir. Kadinlarin ömür boyunca sahip olacagi yumurta sayisi, dogdugu günde hatta daha anne karninda iken çoktan kodlanmistir. Anne karninda kiz bebeklerde dördüncü ayda yumurta sayisi en yüksek sayiya ulasmaktadir.

6-7 milyon olan bu yumurta sayisi dogumda 1-2 milyona kadar azalmakta, ergenlikte 300.000, 37 yasinda ise 25 bine kadar inmektedir. Menopoza girmis bir kadinda ise rakam 1000 kadardir. Yumurta yaslanmasi genetik ve çevresel faktörlerin birbiriyle iliskisinin bir yansimasidir. Yumurta yaslanmasinin iki dogal sonucu azalmis gebelik sansi ve menopozdur.

Dogurganlik hangi yasta, hangi oranda azaliyor?

- Kadinlarda yumurta sayisinin azalmasiyla birlikte 30-33 yaslarinda dogurganlik orani da düsmektedir.

- Bu azalmanin 35-38 yasinda hizlandigi gösterilmistir.

- 30 yasindaki bir kadinda her ay gebe kalma olasiligi %20 oranindadir.

- 38 yasinda canli dogum orani %50 oraninda azalmaktadir.

- 40 yasinda bu azalma % 75’e çikmaktadir.

- Her 100 kadindan 10’unda yumurtalik erken yaslaniyor

Dogal yaslanma sürecinin ötesinde yaklasik her 100 kadindan 10’unda beklenenden daha erken yumurtalik yaslanmasi ve kaybi olmaktadir. Her 100 kadindan birinde ise erken menopoz gelismektedir. Ülkemizde ortalama menopoz yasi 46-48’dir.

Menopoz yasinda genetik çok önemlidir. Bir kadinin menopoz yasi genellikle annesininkine yakindir. Sigara içimi menopoz yasini ortalama iki yil öne alir. Menopoz yasi öne geldikçe 8 ila 10 yil öncesinden baslamak üzere gebelik sansi azalarak kisirlik orani da artar.

Yumurtalik yasi, takvim yasindan farklidir

Ileri yaslarda bile bazi kadinlarda yumurtalik fonksiyonlari gençliklerindeki gibidir ya da bunun tam tersi olabilir. Yani genç yaslarda yumurta sayisi ve kalitesi beklenenden çok hizli azalabilir. Bu durum yumurtalik rezervi ya da yumurtalik yasi terimini ortaya çikarmistir.

Yumurtalik yasi her zaman takvim yasi ile uyumlu olmayabilir. Yumurtalik rezervi herhangi bir yasta azalabilir. Bu durumda kisi düzenli adet görmeye devam etse bile gebe kalma olasiligi çok azalmistir. Bu kadinlarda artan gebelik kayiplarina daha sik rastlanir.

Yumurtaliklarin yaslanmasini gösteren testler var mi?

Bazi testler yardimi ile yumurtalik rezervini ve gebe kalabilme olasiliginin anlasilabilmesi mümkündür.

Yumurtaliklarda bulunan yumurta sayisini ultrasonografi ile sayilabilir ve adetin üçüncü günü alinan hormon testlerine bakilir.

Bu testlerin adi, FSH, E2, AMH, INHIBIN-B’dir.

Yumurtaliklarin tek doz ilaç kürüne verdigi cevap ölçülür.

Yasa bagli kisirlikta, tedavi seçenekleri kisitli

Yasa bagli kisirligin tedavisinde tibbi seçenekler kisitlidir. Özellikle 30 yas üzeri olup da daha ileri bir yasta gebe kalmak isteyen kadinlara, üreme sagligi merkezlerinde mutlaka over yasini ölçtürmelerini tavsiye ettiklerini belirten Uzmanlar, “Hatta 30 yasinin altinda olan, sigara içen, ailesinde erken menopoz hikayesi olan, 21-24 günde bir adet gören veya endometriozisi (çikolata kisti) olan kadinlarin bu arastirmalari daha genç yaslarda yapmalarinin önemini vurguluyor.

Kadinin yasi ilerledikçe neler olur?

- Yumurta sayisi ve kalitesi azalir.

- Yumurtalik kalitesindeki azalmaya bagli gebelik sansi azalirken düsük riski artar.

- Rahmin embriyo tutma yetenegi azalabilir ama rahmin yaslanmasi yumurtalik yaslanmasi gibi dramatik degildir.

- Rahimde myom benzeri yapisal sorunlar daha sik gözlenir ve rahme giden kan akimi azalir.

- Hipertansiyon, diyabet gibi gebeligi riske sokabilecek hastaliklarin orani artar.